De Belgische EPB-barometer van bestaande woningen
EPB-barometer · Wallonië · Brussel · Vlaanderen · Editie 2026

Drie gewesten, drie alfabetten: het Belgische EPB-certificaat getoetst aan de vergelijking

De EPB-barometer biedt voor het eerst een overzicht van de energieprestatie van de bestaande woningen in de drie gewesten van het land. Hij steunt op bijna 1,9 miljoen EPB-certificaten die tussen 2016 en 2025 werden opgemaakt, afkomstig uit de officiële gewestelijke gegevens en de gepubliceerde analyserapporten. Hij stelt ze voor in een eenvoudige en vergelijkbare vorm: gemiddeld specifiek verbruik (, in kWh/m².jaar), verdeling per label, rangschikking van de provincies en de gemeenten. Dit werk past in de dynamiek van richtlijn (EU) 2024/1275 betreffende de energieprestatie van gebouwen. Die richtlijn legt de doelstelling vast van een emissievrij gebouwenbestand tegen 2050 en maakt van sturing op basis van gegevens een essentiële hefboom voor de renovatie ervan. Door deze informatie voor iedereen toegankelijk te maken (burgers, professionals uit de sector en beleidsmakers), wil de barometer het debat voeden, de afgelegde weg meten en de gebieden aanwijzen waar de renovatie-inspanningen het meest nodig zijn. Elk gewest heeft zijn eigen certificeringsmethode en zijn eigen labelschaal. Die verschillen worden, net als de vastgestelde vertekeningen, toegelicht in de methodologische nota.

Dezelfde woning, drie verschillende letters.

Drie gewesten, drie schalen: de letter hangt evenveel af van het adres als van het gebouw. Tien jaar EPB-certificaten om klaarheid te scheppen.

Section 1

Het EPB-certificaat in België begrijpen

De gewestelijke analyse bekijkt de EPB-certificering van bestaande gebouwen vanuit verschillende invalshoeken, op het niveau van elk gewest. Ze geeft antwoord op vier vragen: wat is de gemiddelde energieprestatie van het gebouwenbestand? Hoe evolueert die prestatie? Hoeveel certificeringswerk moet er nog gebeuren? Hoe groot is het aandeel van de meest energieverslindende gebouwen?

Nationaal overzicht

Drie gewesten, drie schalen

Deze analyse bepaalt het gemiddelde energieverbruik van de bestaande gebouwen in elk gewest over twee periodes, 2016-2025 en 2025, en plaatst het vervolgens op de eigen labelschaal van dat gewest. Zo maakt ze een vergelijking op nationaal niveau mogelijk, maar toont ze ook aan dat de labels niet rechtstreeks vergelijkbaar zijn: eenzelfde verbruiksniveau kan van gewest tot gewest met verschillende labels overeenstemmen. De drie schalen staan op dezelfde as in kWh/m²·jaar.

Uit deze analyse komen twee lessen naar voren. Eerste vaststelling: Brussel lijkt over het best presterende gebouwenbestand van het land te beschikken, met name dankzij het grote aandeel appartementen. Tweede, paradoxale vaststelling: toch heeft Brussel het minst gunstige gemiddelde label. De oorzaak: labelschalen die sterk verschillen van gewest tot gewest. Voor de burger wordt de boodschap daardoor onduidelijk: de beste leerling krijgt het slechtste rapport.

Onderdeel 2

De evolutie van de gemiddelde energieprestatie van bestaande gebouwen

Deze grafiek toont de evolutie van de gemiddelde energieprestatie van het bestaande gebouwenbestand in de drie gewesten tussen 2016 en 2025.

Getoonde gewesten

In tien jaar is het bestaande gebouwenbestand in elk van de drie gewesten het equivalent van één label vooruitgegaan. Dat is een echte vooruitgang, die aantoont dat de renovatie-inspanningen vruchten afwerpen. Maar het moeilijkste moet nog komen: de gemakkelijkste winst, zoals dakisolatie of de vervanging van oude verwarmingsketels, is al grotendeels binnengehaald. De laatste stappen vragen diepgaandere, complexere en veel duurdere renovaties. Als het tempo niet verandert, dreigen de curves af te vlakken lang voordat de vastgelegde doelstellingen bereikt zijn.

Herinnering aan de doelstellingen: 100 kWh/m²·jaar in Brussel, 100 kWh/m²·jaar in Vlaanderen en 85 kWh/m²·jaar in Wallonië.

Onderdeel 3

Gecertificeerde en te certificeren woningen

Deze analyse schat het aantal gebouwen met een geldig EPB-certificaat over de periode 2016-2025, en het aantal gebouwen dat nog gecertificeerd moet worden. Ze werpt licht op twee vragen: de representativiteit van de beschikbare gegevens en de omvang van het certificeringswerk dat nog moet gebeuren.

Bijna 7 op de 10 woningen in België hebben geen geldig EPB-certificaat. Met andere woorden: we sturen de renovatie van het woningbestand aan terwijl we maar één woning op drie zien. In die omstandigheden is het onmogelijk om precies te weten waar we staan, of om echt te meten welke weg er nog af te leggen is naar de doelstellingen voor 2050. De EPB-gegevens veralgemenen is geen administratief detail: het is de voorwaarde om de transitie op een betrouwbare basis te sturen.

Onderdeel 4

De verdeling per label

Deze analyse verdeelt de bestaande gebouwen van elk gewest per label, voor de twee bestudeerde periodes. Het histogram brengt meteen het aandeel energieslurpers in beeld (labels F en G, of zelfs E naargelang het gewest), die een van de prioritaire doelgroepen van de renovatie vormen.

Section 2

Mijn gewest, mijn provincie, mijn gemeente verkennen

De energieprestatie van de bestaande woningen op het niveau van een provincie of een gemeente, volgens het type gebouw: huizen, appartementen of beide samen.

Periode
Type
Provincies

Rangschikking van de provincies

    Communes

    Top 5 en flop 5 van de gemeenten

    Communes

    Zoeken per gemeente

    Section 3

    Bronnen en methodologie

    Ze bestaat uit drie afzonderlijke delen: de bronnen, de methodologie en de vertekeningen.

    01 De bronnen

    Dit deel stelt de bronnen voor die gebruikt werden om de EPB-barometer van bestaande woningen op te bouwen.

    Wallonië

    Open Data van Wallonië en de Federatie Wallonië-Brussel (ODWB).

    Datum van gegevensextractie: september 2026.

    odwb.be

    Vlaanderen

    Informatie over de energieprestatiecertificaten (EPC) van bestaande woningen in Vlaanderen, gepubliceerd door het VEKA.

    Datum van gegevensextractie: september 2026.

    Energiekaart VEKA

    Brussel

    Statistisch rapport „EPB-certificering van individuele woningen – Brussels Hoofdstedelijk Gewest – Gegevens 2024”, aangevuld met de gegevens van Certinergie voor de gemiddelde Espec van 2025.

    Rapport Leefmilieu Brussel (PDF, FR)

    02 De methodologie

    Dit deel licht in alle transparantie de methode toe waarmee de gegevens verwerkt en geanalyseerd werden.

    Waals GewestGedesaggregeerde gegevens, EPB-certificaat per EPB-certificaat
    • De beschikbare en gebruikte gegevens zijn gedesaggregeerd, dat wil zeggen EPB-certificaat per EPB-certificaat aangeleverd.
    • Het gebouwtype „gemeenschappelijk” is uitgesloten van de analyse.
    • Woningen met een negatieve Espec of een Espec hoger dan 2.000 kWh/m²·jaar zijn eveneens uitgesloten.
    Vlaams GewestGeaggregeerde gegevens, gewogen gemiddelde
    • De beschikbare en gebruikte gegevens zijn geaggregeerd. Er werd geen voorafgaande filtering vastgesteld.
    • Certificaten zonder vermelde provincie zijn uit de analyse gehaald.
    • Er worden drie types behouden: huis, appartement en collectief woongebouw. Het collectieve woongebouw wordt voor de analyse bij het type „huis” gerekend.
    • De gemiddelde Espec over de periode 2016-2025 is een gemiddelde gewogen naar het aantal EPB-certificaten.
    Brussels Hoofdstedelijk GewestStatistisch rapport 2024 en gegevens van Certinergie, twee aanpassingen

    De gebruikte gegevens komen uit het statistisch rapport over de EPB-certificering van individuele woningen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (gegevens 2024) en uit de interne certificeringsgegevens van Certinergie. Er werden twee aanpassingen doorgevoerd:

    • Gemiddelde Espec van 2016 tot 2024. De gegevens van het rapport vermengen nieuwbouw en bestaande woningen. Om dezelfde vergelijkingsbasis te hebben als in de andere gewesten, werd het aandeel nieuwbouw uit de waarden gehaald, op basis van de verhouding nieuwbouw/bestaand (pagina 13 van het rapport) en van de gemiddelde Espec voor alle types samen (pagina 14 van het rapport).
      Especalle types = Especnieuwbouw × Aandeelnieuwbouw + Especbestaand × Aandeelbestaand met Aandeelnieuwbouw + Aandeelbestaand = 1
    • Gemiddelde Espec van 2025. Een vergelijkende analyse over meerdere jaren tussen de officiële gegevens en die van Certinergie leverde een gemiddeld verschil op, zowel voor de Espec als voor het aantal EPB-certificaten. Dat verschil wordt toegepast op het gemiddelde 2025 van Certinergie om de werkelijke gemiddelde Espec en het totale aantal EPB-certificaten van 2025 te ramen. Daarna wordt dezelfde methode toegepast om de nieuwbouw eruit te halen.
    Om te onthouden Deze twee aanpassingen leveren benaderende waarden op voor uitsluitend de bestaande woningen, voor elk jaar van 2016 tot 2025, zodat de gewesten zinvoller vergeleken kunnen worden.

    03 De vertekeningen

    Bij de opbouw van de barometer werden verschillende vertekeningen vastgesteld; ze worden hieronder toegelicht.

    Aanbevolen lezing Een kwalitatieve lezing van de trends (relatieve evoluties, verschillen per type, dynamiek in de tijd) verdient de voorkeur boven een strikt kwantitatieve vergelijking van de absolute Espec-waarden.
    Section 4

    Uitdagingen en regelgeving

    Regelgeving

    Wettelijke termijnen

    Eisen, doelstellingen en termijnen per gewest
    GewestEisen en doelstellingenTermijnen
    Wallonië

    Het ontwerp van renovatieplan van Wallonië (goedgekeurd in december 2025, niet gestemd): de labels F en G tegen 2035 weren en alle woningen tegen 2050 gemiddeld naar een koolstofvrij label A brengen.

    Deze kalender is indicatief. Hij moet worden gevalideerd door de Europese Commissie en daarna worden omgezet in een decreet. Vandaag wordt geen minimumlabel opgelegd om een woning te verkopen, te kopen, te verhuren of te bewonen, en is er geen sanctie voorzien. Aangekondigde doelstelling: 100 % van de woningen gecertificeerd tegen 2030.

    Eigenaars (ontwerp): minimaal label F in 2031, E in 2036, D in 2041, C in 2046, B in 2050.

    Kopers (ontwerp): vanaf 2028 label D binnen 5 jaar na de akte, daarna C voor een aankoop vanaf 2031, B vanaf 2036, A vanaf 2041 (verkopen, erfenissen en schenkingen).

    Verhuurders: vandaag geen drempel om te verhuren. Geldig EPB-certificaat en label in de advertentie verplicht. De huurkalender van het PACE 2023 (F in 2027) werd nooit toegepast; de drempels voor „eigenaars” zouden ook voor verhuurde woningen gelden.

    Brussel

    Gestemde hervorming: de ordonnantie van 7 maart 2024 (BWLKE) is van kracht sinds 19 maart 2026. De verplichtingen starten op 1 juli 2028, met een nieuwe EPB-berekeningsmethode.

    De doelstellingen worden uitgedrukt in verbruik (kWh/m².jaar); de gelijkstelling met labels is indicatief. Geen eigen regels voor kopers of verhuurders. De sanctieregels worden vastgelegd in de uitvoeringsbesluiten.

    1 juli 2028: start van de certificering van alle woningen.

    1 juli 2033: geldig EPB-certificaat verplicht voor alle woningen, ook zonder verkoop of verhuur.

    2033: maximaal 275 kWh/m².jaar (equivalent label E).

    Rond 2045-2050: maximaal 150 kWh/m².jaar (equivalent label C).

    Vlaanderen

    Verplichting van kracht sinds 2023 (renovatieplicht): de enige renovatieplicht die in België al wordt toegepast. Label D is de enige bindende drempel; de doelstelling van Vlaanderen blijft een woningbestand met label A in 2050, zonder opgelegde datum. Geen verplichting voor eigenaars die sinds 2023 niet gekocht hebben.

    Kopers van een woning met label E of F (akte sinds 1 januari 2023): label D binnen 6 jaar na de akte (6 jaar sinds 1 januari 2026, ook voor de akten van 2023 tot 2025). Boete van 500 tot 5 000 €. De overstap naar label C die voor 2028 gepland was, is geschrapt.

    Verhuur: een minimale EPC-norm is aangekondigd voor 2030; er is nog geen tekst gepubliceerd.

    Bron: Calendrier PEB 2026-2050 van Certinergie, bijgewerkt op 16 oktober 2026. Juridische status op die datum; de termijnen in „ontwerp” kunnen nog wijzigen.

    Steun

    Beschikbare steun

    Inhoud overgenomen van de referentiepagina’s van Certinergie (in het Frans).